საქართველოს მევენახეობა-მეღვინეობის სექტორში მნიშვნელოვანი საკანონმდებლო ცვლილებებია: მთავრობის მიერ დამოწმებული ახალი კანონპროექტი „ვაზისა და ღვინის შესახებ“ მიზნად ისახავს დარგის თანამედროვედ მართვასა და წარმოებული ღვინის ხარისხის უფრო მკაცრად დაცვას. დოკუმენტი პარლამენტს მიეწოდება განსახილველად და, დამტკიცების შემთხვევაში, მომავალი წლიდან ამოქმედდება ახალი წესები, რომლებიც სამეწარმეო ვენახების გაშენების პრაქტიკას შეცვლის.
ახალი რეგულაციების ძირითადი არსი
კანონპროექტის მიხედვით, ნებისმიერი პირი, რომელიც გეგმავს ვენახის გაშენებას კომერციული დანიშნულებით, ვალდებული იქნება წინასწარ მიიღოს ნებართვა ღვინის ეროვნული სააგენტოსგან. მიზანი არის ის, რომ ახალი სავენახე ფართობები შეესაბამებოდეს ნიადაგის, კლიმატის, ექსპოზიციისა და ჯიშური შესაბამისობის იმ სტანდარტებს, რომლებიც ხარისხიანი ყურძნისა და ღვინის წარმოებას უზრუნველყოფს. პირადი მოხმარებისთვის გაშენებულ ვენახებზე რეგულაცია არ გავრცელდება.
როგორც სააგენტოს თავმჯდომარე ლევან მეხუზლა განმარტავს, ბოლო წლებში ვენახების გაშენების ტემპმა მნიშვნელოვნად მოიმატა, თუმცა ეს პროცესი ხშირ შემთხვევაში სპონტანურ ხასიათს ატარებს. შედეგად, ზოგიერთ რეგიონში გაშენებულია ისეთი ჯიშები, რომლებიც კონკრეტულ მევენახეობის ზონებთან შეუთავსებელია, ან ნერგები შეძენილია არასანდო სანერგეებიდან. ასეთმა პრაქტიკამ უკვე არაერთხელ გამოიწვია როგორც ყურძნის რეალიზაციის სირთულეები, ასევე პრობლემები მეღვინეობის საწარმოებში.
ახალი წესების ამოქმედების ერთ-ერთ მთავარი მოტივია საერთაშორისო ბაზრებზე შექმნილი სიტუაცია: მსოფლიოში ღვინის მოხმარება მცირდება, კონკურენცია კი უფრო მწვავდება. ამ პირობებში, მეხუზლას თქმით, საქართველოსთვის სასიცოცხლოდ მნიშვნელოვანია ხარისხზე ფოკუსირება და ის, რომ ადგილობრივმა მეღვინეებმა თავიდანვე სწორი მიდგომით დაგეგმონ ვენახების გაშენება — მათ შორის ნიადაგის არჩევიდან დაწყებული, ჯიშისა და საძირის შერჩევით დასრულებული.
სააგენტოში აცხადებენ, რომ 2026 წლის რთველზე განსაკუთრებული ყურადღება დაეთმობა ყურძნის კონდიციურობას. როგორც ჩანს, წელს დაფიქსირდა შემთხვევები, როცა მევენახეები დაბალი შაქრიანობის მიღმა რაოდენობაზე ცდილობდნენ აქცენტის გაკეთებას, რაც საბოლოო პროდუქტზე უარყოფითად აისახა. მაგალითად, 15–16%-იანი შაქრიანობის ყურძენი არც სპირტის დასამზადებლად გამოდგება, არც მაღალი ხარისხის ღვინის წარმოებისთვის.
მომავალი წლიდან იგეგმება ახალი ფასობრივი პოლიტიკის შემოღება: ყურძენს, რომლის შაქრიანობაც 17%-ზე ნაკლები იქნება, მეღვინეები ბევრად იაფად ჩაბარებენ. ამასთან, სააგენტო მევენახეებს მოუწოდებს, ყურადღება გაამახვილონ არა მოსავლის რაოდენობაზე, არამედ მის ხარისხზე — საქართველოში ბუნებრივი პირობები იძლევა შესაძლებლობას, რომ ყურძენმა საკმარისი შაქრიანობა მარტივად მიიღოს.
მიუხედავად იმისა, რომ ბოლო წლებში დარგმა მნიშვნელოვანი პროგრესი აჩვენა, სახელმწიფო მიიჩნევს, რომ მისი სტაბილური განვითარებისთვის აუცილებელია გეგმაზომიერი, სტრუქტურირებული მიდგომა. ახალი რეგულაციები არა მხოლოდ დაიცავს დარგს ჭარბწარმოების რისკისგან, არამედ ხელს შეუწყობს ქართული ღვინის საერთაშორისო რეპუტაციის განმტკიცებასაც.
© ღვინის კლუბი/vinoge.com