ლევან სეფისკვერაძე
დღეს მსოფლიოში რთველი არა მხოლოდ სოფლის მეურნეობის სეზონური მოვლენა, არამედ მილიარდობით დოლარის ღირებულების ინდუსტრიაა. ღვინის ბაზრისა და ყურძნის გადამამუშავებელი მრეწველობის განვითარება მნიშვნელოვნად არის დამოკიდებული რთველის მასშტაბზე, ყურძნის ფასებზე და რეგიონულ ტენდენციებზე.
საერთაშორისო მევენახეობა-მეღვინეობის ორგანიზაციის (OIV) მონაცემებით, 2024 წელს მსოფლიოში მოსავლის რაოდენობა 237 მილიონ ჰექტოლიტრამდე შემცირდა, რაც ბოლო 60 წლის მინიმუმად ითვლება.
შემცირების მთავარი მიზეზებიდან გამოსარჩევია კლიმატის ცვლილება. გვალვები, სეტყვა და სითბური ტალღები განსაკუთრებით აზიანებს ხმელთაშუაზღვისპირეთის და სამხრეთ ამერიკის ვენახებს.
მცირე ფერმერები ხშირად ვერ ახერხებენ კონკურენციას დიდ კომპანიებთან. ენერგორესურსებისა და შრომის გაძვირება კი მნიშვნელოვნად ზრდის საბოლოო ფასებს.
ევროპა კვლავ რჩება მსოფლიო ყურძნის წარმოების ლიდერად. საფრანგეთში ბორდოსა და ბურგუნდიის რეგიონში წელს ღვინის ყურძნის საშუალო ფასი ჯიშების მიხედვით განსხვავებულია. მაგალითად, ტონა კაბერნე სოვინიონი 2,500–3,200 ევრო ღირს, 1 ტონა მერლოს ფასი კი 1,800–2,500 ევროა. ყველაზე გავრცელებული ფრანგული თეთრი ყურძნის - შარდონეს ფასი 2,800–3,600 ევრომდე მერყეობს.
იტალია ყურძნის ყველაზე დიდი მწარმოებელია ევროპაში. ტოსკანას რეგიონში სანჯიოვეზეს ჯიშის 1 ტონა ყურძენი 1,500–2,000 ევრო ღირს. ვენეტოს რეგიონში ბოლო წლებში ძალიან გაიზარდა მოთხოვნა პროსეკოზე და წელს ამ ყურძნის ფასი ტონაზე საშუალოდ 1,300–1,600 ევროა.
ესპანეთში ყველაზე გავრცელებული ჯიშის - რიოხას ფასი თითქმის იდენტურია, რაც შარშან იყო და 1,200–1,600 ევროა ტონაზე. მაკაბეოს ყურძენი შედარებით იაფია — 900–1,200 ევროდ შეიძლება ყიდვა.
კალიფორნიაში, ცნობილ ნაპა ველის რეგიონში, კაბერნე სოვინიონი 5,000–7,000 დოლარი ღირს. პინო ნუარი კი - 3,500–4,500 დოლარი.
სამხრეთ ამერიკაში ყურძენი შედარებით იაფია. არგენტინაში, ადგილობრივი მალბეკის შეძენა 1,200–1,800 ამერიკულ დოლარადაა შესაძლებელი. 1,000–1,500 დოლარად კი ჩილეში კერმანერის ჯიშის ყურძენს იყიდით.
ავსტრალიაში, ლეგენდარულ ბაროსას ველზე მოყვანილი ტონა სირა 2,000–3,000 ამერიკული დოლარი ღირს. ზელანდიის მალბორის რეგიონის სოვინიონ ბლანის ფასი წელს 1,800–2,500 ამერიკული დოლარია.
საქართველოში არსებული მონაცემებით, წელს რქაწითლის საშუალო ფასი კილოგრამზე 1.30–1.50 ლარი იქნება. საფერავი 1.80–2.20 ლარის ფარგლებში ეღირება, ცოლიკოურის ფასი კი დაახლოებით 2,0-2,5 ლარი უნდა იყოს.
მსოფლიოში ყურძნის ფასები სულ უფრო მეტად დამოკიდებულია გლობალურ ეკონომიკასა და კლიმატურ ცვლილებებზე. მაღალი ხარისხის ჯიშები ყოველთვის ინარჩუნებენ მაღალ ღირებულებას. ევროპაში და ამერიკაში პრემიუმ ყურძნის ფასმა უკვე მიაღწია ისტორიულ მაქსიმუმს. მსოფლიო ფასებთან შედარებით, საქართველოში ყურძენი, ტრადიციულად, კვლავ იაფია.
© ღვინის კლუბი/vinoge.com